Een complete kruidentuin, zelfs in een kleine (stads) tuin? Het kan, veel ruimte heb je niet nodig, wel een zonnige plek. Door de ingenieuze constructie van een kruidenspiraal maak je optimaal gebruik van ruimte en licht. En zo kun je er eindeloos allerlei verschillende kruiden laten groeien. Om lekker mee te koken, thee van te maken of om gewoon van te genieten.
Wat is een kruidenspiraal?
Een kruidenspiraal, het woord zegt het al, is een complete kruidentuin in spiraalvorm op een kleine oppervlakte. Door de vorm en verschil in hoogte maak je verschillende microklimaten. Bovenin ontstaat een droge en zonnige plek, onderin juist een vochtige en schaduwrijke plek, zo kunnen er veel verschillende soorten kruiden groeien. Ideaal voor kleine (stads)tuinen. Zet ‘m lekker dicht bij je keuken en je plukt steeds verse kruiden uit eigen tuin, mjam!
Een kruidenspiraal gemaakt met bakstenen.
Hoe maak je een kruidenspiraal?
Bouw een spiraalvorm
Bouw van stapelbare stenen, of ander materiaal, een spiraalvorm van ongeveer 1.3 - 3 meter in diameter en 80 tot 120 cm hoog. Stenen, zoals oude bakstenen, slaan warmte op, dat is ideaal voor mediterrane kruiden bovenin.
Door de ronde spiraalvorm krijgt de ene plek zon in de morgen, de andere in de middag of juist in de avond. En kun je overal goed bij. Zorg ervoor dat de stroken voor het aanplanten van je kruiden minstens 40 cm breed zijn.
Hier zie je goed het verschil in hoogte.
Vul de spiraal met aarde
Vul de spiraal met aarde en puin of grind voor een goede drainage. Meng de aarde bovenin de bult met zand of grind, en onderin met meer compost. Zo blijft het bovenin wat droger en onderin wat vochtiger. Zorg ervoor dat de grond in de spiraal vlak is zodat het regenwater in de grond kan trekken en niet naar beneden wegloopt.
Bovenaanzicht van een net aangeplante kruidenspiraal.
Plant je kruiden in de juiste zone
Door slim gebruik te maken van hoogteverschillen en zonlicht kun je allerlei kruiden met verschillende behoeftes om goed te kunnen groeien, met elkaar combineren.
In de bovenste zone is het droog en zeer zonnig. Voeg een klein beetje kalk toe en de zone is ideaal voor kruiden als Tijm, Rozemarijn, Oregano (Marjolein), Salie en Kerrieplant.
In de middelste zone is de grond normaal en matig vochtig. Perfect voor Basilicum, Koriander, Peterselie, Bieslook, Dille en Citroenmelisse.
De onderste zone is vochtig, rijk aan humus en staat in de schaduw/halfschaduw. Plant hier kruiden als (Water)munt, Lavas (maggiplant) en Selderij.
In ons kant-en-klare kruidenpakket zitten negen biologische kruidenplanten, die je zo in de bovenste twee zones van je kruidenspiraal kunt aanplanten. Ze geven lekker veel smaak en geur, niet alleen aan je gerechten maar ook aan je tuin. Koken maar!
Theelurkers opgelet! Naast kruiden kun je in de kruidenspiraal ook planten om thee van te zetten aanplanten. En wist je dat je van sommige kruiden ook heerlijke zomerse drankjes kunt maken? Welke kruiden dat zijn en hoe je dat doet lees je hier.
Wilde Marjolein (oregano) geplant in de middelste zone.
Kruiden die je beter niet (naast elkaar) plant
Sommige kruiden zijn echte woekeraars en kunnen binnen no-time andere planten verdringen. En sommige planten zijn gewoon slechte buren van elkaar. Die kun je dus beter niet naast elkaar planten.
- Munt is zo’n woekeraar die je hele tuin over kan nemen. Zet ‘m dus lekker apart, in z’n eigen pot! Kamille is ook snelle groeier die soms de groei van andere planten in de buurt kan remmen.
- Dille en venkel kunnen elkaar bestuiven en dat wil je niet, uit elkaar houden dus!
- Eenjarige kruiden, zoals basilicum, dille en koriander, kun je beter niet naast meerjarige kruiden, zoals tijm en rozemarijn, planten. Als je eenjarigen gaat verplanten voorkom je op deze manier schade aan de wortels van de vaste planten.
Kruidenspiraal met o.a. bieslook, tijm, kerrieplant, wilde marjolein en gele kamille.
Verzorging van de kruidenspiraal
De spiraal droogt snel uit, geef in het begin dus regelmatig water totdat de kruiden geworteld zijn. Maak de kruidenspiraal ook niet te klein. Zo voorkom je dat die zal verdrogen tijdens je vakantie. Mediterrane kruiden, de kruiden in de bovenste zone, staan graag in een zonnige, kalkrijke bodem. Strooi hier dus ieder jaar een beetje kalk.
Hoe je iedere kruidensoort het beste kunt verzorgen lees je in onze tuinplantenbieb.
Zorg ervoor dat je kruiden in de spiraal niet teveel uitdrogen.
Met je kruidenspiraal bijdragen aan biodiversiteit? Ja!
Niet te strak
Wil je een kruidenspiraal vol leven? Maak 'm dan vooral niet te strak. Alle tussenruimtes tussen de gestapelde stenen bieden namelijk plek aan allerlei kleine beestjes, insecten en andere kleine zoogdieren. Die kunnen er perfect uitrusten, schuilen of zich voortplanten.
Een kruidenspiraal is ook perfect om beestjes te spotten.
Voeg een waterpartij(tje) toe
Onderaan de kruidenspiraal kun je nog een uitloop naar een klein vijvertje maken, graaf bijvoorbeeld een emmer of cementbak in. Plant hier kruiden die van water houden, zoals waterkers. Je hebt ook gelijk een waterbron voor insecten, amfibieën en kleine zoogdieren in je tuin. Hier lees je waarom dat zo belangrijk is.
Graaf een cementbak of emmer in en maak zo een waterbron voor kruiden of dieren.
Maak een egelhuis in de kruidenspiraal
Je kruidenspiraal is, door de hoogte, een perfecte plek om een egelhuis in te bouwen. In zo'n huisje vinden egels bescherming, beschutting en een droge plek. Er zijn een paar dingen waar je op moet letten bij het maken van zo'n egelhuis. Op de site van de Egelbescherming Nederland lees je hoe je zo'n egelhuis kunt maken.
Plant ook inheemse kruiden
Nectarslurpers zijn dol op inheemse kruiden zoals Wilde Marjolein, Lievevrouwebedstro, Kruiptijm of Bieslook. Planten dus. Wil je weten wat je nog meer kunt doen voor biodiversiteit? Lees hier dan snel verder.
Bieslook is inheems en trekt enorm veel bijen met z'n roze knoppen.
Ook interessant
