ittekoepel, hittegolf, brandende zon... Door klimaatverandering wordt extreme hitte steeds normaler. Wie een tuin, balkon of dak heeft, kan zelf een heerlijk koele plek creëren, een koelte-toevluchtsoord. Acht tips voor (nog) meer koelte in jouw (dak)tuin.
Een koelere tuin? De regel: onttegel!
Tegels, en alle andere verharding, houden warmte vast. Tegels warmen op door zonlicht, en stralen die warmte uit als de zon alweer vertrokken is. Dus hoe minder tegels, hoe koeler je tuin. Wip die tegels! Elke tegel die je vervangt door groen, maakt jouw tuin een fijnere plek tijdens de volgende hittegolf.
Dat geldt ook voor andere verharding: bakstenen bestrating, cementplakken: weg ermee! Vervang ze bijvoorbeeld voor een stapstenenpaadje vol begroeiing. Hier geven we je zes tips hoe je het mooiste tuinpad aan kunt leggen.

Stapstenen in de tuin van Sprinklr collega Mieke.
Plant bodembedekkers
Lekker bezig met dat onttegelen! Vergeet niet om vervolgens bodembedekkers te planten. Want kale grond trekt meer warmte aan en geeft meer warmte af dan een begroeide bodem. Kies dus niet alleen voor planten die statig recht de lucht in groeien, kies ook voor bodembedekkers. Bodembedekkers zijn planten die snel groeien op een manier waarmee ze snel grotere stukken grond bedekken. Vaak kruipen ze een beetje door je tuin of vormen ze een grote, dichte pol.
Doordat die bodembedekkers voorkomen dat zon en wind de bodem snel uitdrogen en daardoor de grond koeler en vochtiger houden, zorgen ze ook voor een gezonder bodemleven. Schimmels en ander nuttig gekrioel in je grond gedijen namelijk beter bij stabielere vochtigheid en temperatuur. En daar profiteren ook al je andere planten van.

Ooievaarsbek Rozanne is zo'n bodembedekker.
Plant bomen en heesters voor natuurlijke schaduw
Niks lekkerders dan schaduw van bomen en heesters die ruisen in de wind. En ja, dat kan ook, zij het wat minder groots, op je dakterras. Het duurt wel even voor een boom schaduw geeft aan alle vrienden die rond je tafel onder die boom komen dineren, maar het kan zeker lukken. En ook een kleine boom geeft al verkoeling. Want ook blaadjes aan een jonge boom zorgen voor schaduw, en waar schaduw op de grond valt, warmt de bodem minder op waardoor er minder warmte blijft hangen in jouw tuin.
Bovendien vormt die schaduw ook een bescherming voor jouw planten, die tijdens heftige hittegolven het flink te verduren krijgen. Dan kunnen ze, net als jij, wel een paar uurtjes uit de zon gebruiken. Bomen houden jou en je planten dus lekker koel!

Ook in een stadstuin kun je bomen planten, zoals hier de lijsterbes en de vlier.
Bouw een pergola en laat 'm begroeien
Geen mogelijkheid tot boom wegens te kleine tuin of dakterras? Bouw een pergola en laat klimmers erop losgaan en werk in de loop der jaren aan een dak van natuurlijk schaduw. Dan lees je over een paar jaar een boek onder de druiventrossen!
Tuinieren is vooruit kijken: en zeker met je (dak)tuin hitteproof maken moet je niet alleen voor instant succes willen gaan maar fantaseren hoe het over vijf jaar kan zijn en daar nu voor gaan planten en bouwen.

Klimrozen zijn ook fantastisch voor een pergola!
Plant veel en groots blad: dan verdampt meer water
Net als mensen geven planten en bomen vocht af aan de omgeving. Via het blad verdampt vocht, waardoor de temperatuur rond de bladeren ietsjes afneemt. Gebeurt dat op veel plekken, dan kan dat flink schelen. Om dat te bereiken kan je bomen en heesters planten, maar ook vaste planten met grote bladeren, zoals hartlelies, tafelblad, vergeet-me-nietjes of veldsalie.

Plant met grote bladeren voor in de schaduw, ook wel bekend als Tafelblad of Astiliboidis.
Klimplanten: laat ze los tegen muren en schuttingen
Ook muren en schuttingen houden warmte vast en geven die warmte nog lang na zonsondergang weer af. Dus zet er klimplanten tegenaan, laat ze vol groeien: dat scheelt een slok op een borrel. Nog een plus: als je de gevel van je huis (dit geldt ook voor balkoniers!) laat begroeien, scheelt dat ook in de temperatuur binnen in je huis.

Een klimhortensia is een geweldige klimplant om de gevel mee te laten begroeien.
Vergroen elk dak
Trek het principe van vergroenen door! Heb je een schuurtje? Vergroen het dak. Heb je een afdakje? Leg er sedum op! Dat werkt weer aan twee kanten in je verkoelingsvoordeel: die hittevasthoudende oppervlaktes zijn weggepoetst met groen, en het groen dat er nu op ligt geeft langzaam water af aan de lucht waardoor de lucht lokaal verkoeld.
Overtuig buren om met je mee te doen
Heb jij een groen paradijs tussen de tegeltuinen? Dan waait de hitte van de buren ook jouw tuin in. Hoe meer groen in een buurt, hoe beter een hittegolf te verteren is voor de hele buurt. Probeer dus je tegelliefhebbende buren mee te krijgen in jouw groene geluk. Nodig hen op een warme dag uit in jouw koele paradijs, en biedt een helpende hand aan. Wie het verschil voelt, en een beetje hulp krijgt, wil vast een tegeltje wippen!